فتق یا بیرونزدگی دیسک
بخش نرمتر داخل دیسک میتواند از لایه بیرونی عبور کند و ریشه عصب یا در مواردی نخاع را تحت فشار قرار دهد.
راهنمای تخصصی ستون فقرات گردنی
دیسک گردن میتواند با درد گردن یا کتف، انتشار درد به بازو و دست، گزگز، بیحسی یا ضعف همراه باشد. تصمیم درمانی فقط از روی MRI گرفته نمیشود؛ مسیر علائم، معاینه عصبی، وضعیت نخاع و تطبیق یافتههای تصویربرداری تعیین میکنند که پیگیری، درمان غیرجراحی یا ارزیابی جراحی مناسبتر است.

MRI بهتنهایی تشخیص نهایی نیست
شدت و محل یافته باید با علائم و معاینه عصبی همخوان باشد.
ضعف ناگهانی یا رو به افزایش دست یا پا، اختلال تازه در راهرفتن و تعادل، کمشدن واضح مهارت دست، بیاختیاری ادرار یا مدفوع و علائم پس از ضربه شدید میتوانند نشانه فشار جدی بر نخاع یا آسیب گردن باشند. در این وضعیت به نزدیکترین مرکز اورژانس مراجعه کنید.
شناخت مسئله
هفت مهره گردنی از سر حمایت میکنند و بین بیشتر آنها دیسک قرار دارد. فتق دیسک یا تغییرات فرسایشی میتوانند ریشه عصب را تحریک کنند و درد انتشاری دست بسازند؛ فشار مرکزیتر در بعضی افراد ممکن است نخاع را درگیر کند.
بخش نرمتر داخل دیسک میتواند از لایه بیرونی عبور کند و ریشه عصب یا در مواردی نخاع را تحت فشار قرار دهد.
تغییرات وابسته به سن ممکن است دیسک را خشکتر و کمارتفاعتر کند و فضای خروج عصب را کاهش دهد.
واکنش استخوان و مفاصل به تغییرات فرسایشی میتواند همراه با دیسک، فضای اطراف ریشه عصب را تنگ کند.
برجستگی یا فرسایش دیسک در MRI همیشه علت درد نیست؛ محل یافته باید با علائم و معاینه همخوانی داشته باشد.
ارزیابی تخصصی
هدف این است که منشأ محتمل علائم، وجود یا نبود آسیب عصبی و ارتباط یافتههای تصویربرداری با وضعیت فرد مشخص شود.
شروع درد، مسیر انتشار به دست، عوامل تشدیدکننده و تغییر حس یا قدرت عضلات بررسی میشود.
قدرت، حس، رفلکسها، حرکت گردن، مهارت دست، تعادل و راهرفتن ارزیابی میشوند.
مشکلات شانه و گیر افتادن عصب در آرنج یا مچ میتوانند علائم شبیه دیسک گردن ایجاد کنند.
MRI یا بررسیهای دیگر زمانی ارزشمند هستند که نتیجه بتواند تشخیص یا تصمیم درمانی را تغییر دهد.
درمان مرحلهای
در نبود علائم هشدار، درمان اولیه معمولاً غیرجراحی است و بر کنترل علائم، حفظ حرکت و بازگشت تدریجی به فعالیت تمرکز دارد.
استراحت مطلق و طولانی معمولاً توصیه نمیشود. کاهش کوتاهمدت فعالیتهای تشدیدکننده و بازگشت تدریجی به حرکت میتواند مناسبتر باشد.
آموزش وضعیت بدن، حرکت، تمرین قدرت و دامنه حرکتی باید پس از ارزیابی و متناسب با الگوی علائم هر فرد انتخاب شود.
انتخاب مسکن، ضدالتهاب یا داروهای دیگر به بیماریهای همراه و داروهای مصرفی بستگی دارد و مصرف خودسرانه میتواند خطرناک باشد.
تزریق ممکن است در بعضی افراد برای کاهش موقت التهاب و درد بررسی شود، اما فشار ساختاری را برطرف نمیکند و برای همه مناسب نیست.
زمان بررسی جراحی
جراحی میتواند در درد انتشاری مداوم و ناتوانکننده، ضعف عصبی رو به افزایش یا فشار علامتدار بر نخاع بررسی شود. هدف، آزادکردن عصب یا نخاع و در صورت نیاز حفظ پایداری ستون فقرات است؛ برطرفشدن کامل همه دردهای گردن تضمینشده نیست.
خطرهایی مانند خونریزی، عفونت، آسیب عصب یا نخاع، مشکل بلع یا صدا در بعضی روشهای قدامی، جوشنخوردن و نیاز به جراحی مجدد باید متناسب با روش پیشنهادی توضیح داده شوند.
دیسک و عامل فشار از جلوی گردن برداشته میشوند و فضای بین مهرهها با وسیله مناسب تثبیت میشود. تعداد سطوح و نیاز به تثبیت به شرایط فرد بستگی دارد.
در برخی شرایط میتوان پس از برداشتن دیسک از پروتز متحرک استفاده کرد. وضعیت مفاصل، تعداد سطوح و پایداری گردن در انتخاب بیمار اهمیت دارند.
اگر فشار در محل و جهتی مناسب قرار داشته باشد، آزادسازی ریشه عصب از پشت گردن ممکن است بدون فیوژن قابل بررسی باشد.
فشار ریشه عصب
رادیکولوپاتی بیشتر با درد انتشاری بازو، گزگز، بیحسی یا ضعف عضلات مربوط به یک ریشه عصب همراه است. بسیاری از موارد بدون جراحی بهتر میشوند.
فشار نخاع گردنی
درگیری نخاع میتواند با سنگینی دستوپا، افتادن اشیا، مشکل بستن دکمه، بیثباتی راهرفتن یا اختلال کنترل ادرار و مدفوع همراه باشد و به ارزیابی سریعتری نیاز دارد.

پزشک نویسنده و بازبین
متخصص و جراح مغز، اعصاب و ستون فقرات؛ محتوای این صفحه بر اساس منابع پزشکی معتبر و با تمرکز بر تصمیمگیری فردمحور بازبینی شده است.
پرسشهای متداول
فتق یا برجستگی دیسک گردن در صورت تحریک ریشه عصب میتواند باعث درد گردن، کتف، شانه یا بازو، گزگز و بیحسی دست و گاهی ضعف عضلات بازو یا دست شود. محل علائم به ریشه عصبی درگیر بستگی دارد و وجود تغییر در MRI بدون علامت بالینی لزوماً بیماری نیازمند درمان نیست.
خیر. بسیاری از افراد با گذشت زمان و درمان غیرجراحی متناسب بهتر میشوند. جراحی بیشتر زمانی بررسی میشود که درد انتشاری ناتوانکننده با درمان مناسب کنترل نشود، ضعف عصبی پیشرفت کند یا نشانههای فشار بر نخاع وجود داشته باشد.
ارزیابی با شرح حال و معاینه عصبی آغاز میشود و همه افراد در شروع علائم به MRI نیاز ندارند. MRI در صورت علائم عصبی مهم، بدترشدن وضعیت، روشن نبودن تشخیص یا هنگام بررسی تزریق و جراحی کاربرد بیشتری دارد و باید با علائم و معاینه تطبیق داده شود.
درد، گزگز یا ضعف دست همیشه از گردن منشأ نمیگیرد و مشکلات شانه، گیر افتادن عصب در آرنج یا مچ و برخی بیماریهای دیگر میتوانند علائم مشابه ایجاد کنند. توزیع علائم، معاینه گردن و اندام فوقانی و در موارد منتخب MRI یا تست عصب به افتراق کمک میکند.
ضعف ناگهانی یا رو به افزایش دست یا پا، اختلال تازه در راهرفتن و تعادل، کمشدن مهارت دست مانند افتادن مکرر اشیا، بیاختیاری ادرار یا مدفوع و علائم پس از ضربه شدید نیازمند ارزیابی فوری در نزدیکترین مرکز اورژانس هستند.
انتخاب میان روشهایی مانند دیسککتومی و فیوژن قدامی گردن، دیسک مصنوعی یا رفع فشار از پشت به محل و نوع فشار، تعداد سطوح درگیر، وضعیت نخاع و ریشه عصب، پایداری ستون فقرات، سن و شرایط عمومی فرد بستگی دارد. یک روش برای همه مناسب نیست.
تصاویر و گزارش MRI یا CT قبلی، فهرست داروها، سوابق فیزیوتراپی یا تزریق و یادداشتی از زمان شروع درد، مسیر انتشار آن و تغییر قدرت یا حس دست را همراه داشته باشید. انجام MRI جدید پیش از اولین ویزیت برای همه لازم نیست.
بازبینی پزشکی
این صفحه در ۱۸ مرداد ۱۴۰۵ بازبینی شده و برای آموزش عمومی است؛ محتوای آن جایگزین معاینه و توصیه پزشکی اختصاصی نیست.
انتخاب درمان دیسک گردن به شرح حال، معاینه عصبی و تطبیق یافتههای تصویربرداری با علائم نیاز دارد.